Art. 50 ust. 2 AI Act: znacznik treści z AI czytelny dla maszyn
Widoczna adnotacja „przygotowane z udziałem AI” jest dla ludzi. Art. 50 ust. 2 wymaga czegoś innego: znacznika, który odczyta program, wyszukiwarka albo narzędzie do weryfikacji treści. Obowiązek dotyczy dostawców systemów generujących treści, a Omnibus AI dał części z nich czas do 02.12.2026.
W skrócie
- Stosowany od 02.08.2026. Dla systemów wprowadzonych do obrotu przed tą datą okres przejściowy do 02.12.2026 (art. 111 ust. 4).
- Obowiązek ma dostawca systemu, który generuje tekst, obraz, dźwięk albo wideo. Także firma, która pod własną nazwą udostępnia system zbudowany na cudzym modelu.
- Znacznik ma być w formacie do odczytu maszynowego i pozwalać wykryć, że treść jest sztucznie wygenerowana.
- Wyjątek: AI, która tylko pomaga w standardowej edycji albo nie zmienia istotnie danych wejściowych.
- Kara z art. 99 ust. 4 lit. g: do 15 mln EUR albo 3% obrotu, dla MŚP niższa z tych kwot.
Jak to spełniamy
Pole creativeWorkStatus w danych strukturalnych, znacznik w kodzie strony i atrybut data-ai-generated przy każdej treści przygotowanej z udziałem AI na naszych serwisach.
Brzmienie przepisu
2. Dostawcy systemów AI, w tym systemów AI ogólnego zastosowania, generujących treści w postaci syntetycznych dźwięków, obrazów, wideo lub tekstu, zapewniają, aby wyniki systemu AI zostały oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i były wykrywalne jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. Dostawcy zapewniają skuteczność, interoperacyjność, solidność i niezawodność swoich rozwiązań technicznych w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne, uwzględniając przy tym specyfikę i ograniczenia różnych rodzajów treści, koszty wdrażania oraz powszechnie uznany stan wiedzy technicznej, co może być odzwierciedlone w odpowiednich normach technicznych. Obowiązek ten nie ma zastosowania w zakresie, w jakim systemy AI pełnią funkcję wspomagającą w zakresie standardowej edycji lub nie zmieniają w istotny sposób przekazywanych przez podmiot stosujący danych wejściowych lub ich semantyki, ani w zakresie, w jakim jest to dozwolone na mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, zapobiegania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców.
Cel przepisu wyjaśnia motyw 133:
Różne systemy AI mogą generować duże ilości treści syntetycznych, które stają się coraz trudniejsze do odróżnienia od treści generowanych przez człowieka i treści autentycznych. Szeroka dostępność i coraz większe zdolności tych systemów mają znaczący wpływ na integralność ekosystemu informacyjnego i zaufanie do niego, stwarzając nowe rodzaje ryzyka polegające na podawaniu informacji wprowadzających w błąd i na manipulacji na dużą skalę, oszustwach, podszywaniu się pod inne osoby i wprowadzaniu w błąd konsumentów. W świetle tych skutków, a także szybkiego tempa technologicznego oraz zapotrzebowania na nowe metody i techniki śledzenia pochodzenia informacji należy zobowiązać dostawców tych systemów do wbudowania rozwiązań technicznych, które umożliwiają oznakowanie w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i wykrywanie, że wyniki zostały wygenerowane lub zmanipulowane przez system AI, a nie przez człowieka. […]
Kogo dotyczy
Przepis obciąża dostawców systemów AI, nie użytkowników. Kluczowe jest więc, kto jest dostawcą w rozumieniu art. 3 pkt 3:
3) „dostawca” oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, agencję lub inny podmiot, które rozwijają system AI lub model AI ogólnego przeznaczenia lub zlecają rozwój systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia oraz które – odpłatnie lub nieodpłatnie – pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku system AI;
Z tej definicji wynikają trzy typowe sytuacje:
| Kto | Rola | Art. 50 ust. 2 |
|---|---|---|
| Producent modelu językowego albo generatora obrazów | dostawca modelu i często dostawca systemu | tak |
| Firma, która zbudowała na cudzym modelu własny system i udostępnia go pod swoją nazwą (portal, aplikacja, generator treści) | dostawca systemu AI | tak, w zakresie wyników swojego systemu |
| Firma, która tylko używa gotowego narzędzia w pracy | podmiot stosujący | nie bezpośrednio; dotyczą jej art. 50 ust. 4 i wybór narzędzia, które znakuje |
Uczciwie mówiąc: redAi jest w drugim wierszu. Udostępniamy portal z asystentem AI i serwisy z treściami pod własną nazwą, więc ten obowiązek dotyczy także nas, a nie tylko producenta modelu, na którym pracujemy.
Okres przejściowy do 02.12.2026
Art. 50 stosuje się od 02.08.2026. Omnibus AI dodał do AI Act przepis przejściowy dla systemów, które były już na rynku przed tym dniem:
4. Dostawcy systemów AI, w tym systemów AI ogólnego przeznaczenia, generujących treści w postaci syntetycznych dźwięków, obrazów, wideo lub tekstu, które wprowadzono do obrotu przed dniem 2 sierpnia 2026 r., podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia zgodności z art. 50 ust. 2 do dnia 2 grudnia 2026 r.
Aby zapewnić dostawcom systemów generatywnej AI podlegającym obowiązkom w zakresie oznakowania określonym w art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1689 wystarczająco dużo czasu na dostosowanie swoich praktyk w rozsądnym terminie bez zakłócania rynku, należy wprowadzić czteromiesięczny okres przejściowy dla dostawców, którzy wprowadzili już swoje systemy do obrotu przed dniem 2 sierpnia 2026 r.
| System | Od kiedy znacznik jest obowiązkowy |
|---|---|
| wprowadzony do obrotu przed 02.08.2026 | 02.12.2026 |
| wprowadzony do obrotu 02.08.2026 lub później | od dnia wprowadzenia do obrotu |
Nasz znacznik działa już teraz, przed końcem okresu przejściowego.
Analiza: co liczy się jako znacznik
AI Act nie wskazuje jednej techniki. Wymaga czterech cech: skuteczności, interoperacyjności, solidności i niezawodności, „w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne”, z uwzględnieniem rodzaju treści, kosztów i stanu wiedzy. To otwarta lista, a nie konkretny standard.
Widoczna adnotacja to nie to samo
Napis pod artykułem spełnia art. 50 ust. 4 (informacja dla ludzi). Ust. 2 mówi o oznakowaniu „w formacie nadającym się do odczytu maszynowego”. Program, który pobiera stronę albo plik, musi móc ustalić, że treść jest z AI, bez czytania ze zrozumieniem tekstu adnotacji.
Różne treści, różne techniki
- Tekst na stronie www: dane strukturalne (na przykład pole
creativeWorkStatusw schema.org), atrybuty w kodzie HTML, metadane strony. - Obrazy, dźwięk, wideo: metadane pliku i podpisane manifesty pochodzenia. W branży rozwijają się standardy takie jak C2PA (Content Credentials) i pola IPTC dla zdjęć. Podajemy je jako przykład, AI Act żadnego z nich nie nakazuje.
- Znaki wodne wbudowane w samą treść (niewidoczne wzorce w obrazie albo w doborze słów) to domena producentów modeli. Są trudniejsze do usunięcia, ale też trudniejsze do wdrożenia przez firmę, która modelu nie trenuje.
Ograniczenie, o którym warto wiedzieć. Znacznik w metadanych da się usunąć, kopiując sam tekst albo zapisując zrzut ekranu. Przepis to uwzględnia słowami „w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne”. Dostawca odpowiada za to, żeby znacznik był przy wyniku jego systemu, a nie za to, co ktoś zrobi z treścią po skopiowaniu.
Wyjątek dla edycji
Obowiązek nie dotyczy sytuacji, w których AI „pełni funkcję wspomagającą w zakresie standardowej edycji” albo nie zmienia istotnie danych wejściowych lub ich sensu. Poprawa literówek, wygładzenie zdań, tłumaczenie bez zmiany treści. Tekst napisany przez AI od zera albo przerobiony tak, że zmienia się jego sens, tego wyjątku nie ma.
Kodeksy praktyk
7. Komisja zachęca do opracowywania kodeksów praktyk na poziomie Unii i wspiera ich opracowanie, aby ułatwić skuteczne wykonywanie obowiązków w zakresie wykrywania, oznaczania i etykietowania treści sztucznie wygenerowanych lub zmanipulowanych. Komisja, uwzględniając w możliwie największym stopniu opinię Rady ds. AI, ocenia, czy przestrzeganie tych kodeksów praktyk jest wystarczające do zapewnienia zgodności z obowiązkami określonymi w ust. 2 i 4 niniejszego artykułu, zgodnie z procedurą określoną w art. 56 ust. 6. Jeżeli Komisja uzna, że kodeks praktyk nie jest odpowiedni, może przyjąć akt wykonawczy określający wspólne zasady wykonywania tych obowiązków zgodnie z procedurą sprawdzającą ustanowioną w art. 98 ust. 2.
Przed Omnibusem ust. 7 mówił tylko o „wykrywaniu i oznaczaniu” i o zatwierdzaniu kodeksów aktami wykonawczymi:
7. Urząd ds. AI zachęca do opracowywania kodeksów praktyk na poziomie Unii i wspiera ich opracowanie, aby ułatwić skuteczne wykonywanie obowiązków w zakresie wykrywania i oznaczania treści sztucznie wygenerowanych lub zmanipulowanych. Komisja może przyjmować akty wykonawcze dotyczące zatwierdzenia tych kodeksów praktyk zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 56 ust. 6. Jeżeli Komisja uzna, że kodeks nie jest odpowiedni, może przyjąć akt wykonawczy określający wspólne zasady wykonywania tych obowiązków zgodnie z procedurą sprawdzającą ustanowioną w art. 98 ust. 2.
Zmiana dodała „etykietowanie” i jasno przypisała Komisji ocenę, czy przestrzeganie kodeksu wystarcza do spełnienia ust. 2 i 4. Gdy kodeks zostanie uznany, będzie najprostszym sposobem wykazania zgodności. Śledzimy go i dostosujemy znacznik, jeśli wskaże inny format.
Kary
Brak znacznika to naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50, wymienionych w art. 99 ust. 4 lit. g: do 15 mln EUR albo do 3% rocznego światowego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa. Dla MŚP i start-upów stosuje się niższą z nich (art. 99 ust. 6). Szczegóły i pełne cytaty są w analizie art. 50.
Kto to sprawdza w Polsce
AI Act jest rozporządzeniem, więc działa w Polsce bezpośrednio. Polska ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) dodaje to, czego rozporządzenie nie mogło ustalić samo: kto pilnuje przepisów, jak wygląda kontrola i kto nakłada kary. Ustawę ogłoszono 27.07.2026, weszła w życie 11.08.2026, a przepisy o opiniach, kontroli, postępowaniu i karach zaczęły działać trzy miesiące po ogłoszeniu.
Art. 5. 1. Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, zwana dalej „Komisją”, jest organem nadzoru rynku w zakresie systemów sztucznej inteligencji w rozumieniu art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2024/1689.
2. Komisja działa jako pojedynczy punkt kontaktowy, o którym mowa w art. 70 ust. 2 rozporządzenia 2024/1689.
Komisja może prowadzić kontrolę (art. 48), przyjmuje skargi od każdego (art. 59), może wydać ostrzeżenie już w toku postępowania (art. 61) i nakłada kary w wysokości z rozdziału XII AI Act (art. 104).
Art. 48. 1. Komisja może prowadzić kontrolę przestrzegania rozporządzenia 2024/1689 i ustawy, z uwzględnieniem art. 2 ust. 2.
Art. 104. 1. Komisja nakłada na podmiot obowiązany do przestrzegania rozporządzenia 2024/1689, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w przypadkach, wysokości i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689.
Przydatne, gdy nie macie pewności. Ustawa daje opinię indywidualną: Komisja odpowiada na Wasze pytanie o konkretny stan faktyczny albo planowane wdrożenie, opłata za wniosek to 150 zł (art. 11), a opinia wiąże Komisję i inne organy w tej sprawie (art. 13). Wniosek może złożyć także firma, która dopiero planuje działanie objęte AI Act (art. 9 ust. 1 pkt 2).
Jak to spełniamy w redAi
Każda treść przygotowana z udziałem AI na naszych serwisach (redai.pl, szpitalai, urzadai: artykuły, aktualności, analizy) ma trzy warstwy oznaczenia czytelne dla programów:
- Dane strukturalne schema.org: pole
creativeWorkStatusw danych JSON-LD artykułu, z informacją, że treść powstała z udziałem AI i została zredagowana przez zespół. - Znacznik w kodzie strony: komentarz HTML
ai-generated:trueze wskazaniem źródła i podstawy (AI Act art. 50). - Atrybut przy treści:
data-ai-generated="true"na elemencie z adnotacją, więc narzędzie może znaleźć oznaczony fragment bez zgadywania.
Do tego dochodzi widoczna adnotacja dla ludzi (art. 50 ust. 4). Ta strona, którą czytacie, też ma wszystkie trzy znaczniki. Możecie to sprawdzić w źródle strony.
We wdrożeniach ustawiamy to samo dla treści, które Wasza firma publikuje z pomocą portalu, jeśli to Wy udostępniacie system innym.
Co zrobić po Waszej stronie
- Ustalcie, czy jesteście dostawcą. Jeśli pod własną nazwą udostępniacie klientom albo obywatelom narzędzie, które generuje treści (na przykład generator odpowiedzi, opisów, grafik), art. 50 ust. 2 dotyczy Was.
- Jeśli tak: dodajcie znacznik maszynowy do wyników. Dla stron www wystarczy zacząć od danych strukturalnych i atrybutów w HTML, dla plików graficznych od metadanych.
- Sprawdźcie datę wprowadzenia narzędzia do obrotu. Przed 02.08.2026 macie czas do 02.12.2026, później obowiązek działa od razu.
- Jeśli tylko używacie gotowego narzędzia, zapytajcie jego dostawcę, jak spełnia art. 50 ust. 2. To element oceny dostawcy, tak jak pytanie o RODO.
Najczęstsze pytania
Czym różni się art. 50 ust. 2 od ust. 4?
Ust. 2 obciąża dostawcę systemu i wymaga znacznika czytelnego dla maszyn przy każdym wyniku. Ust. 4 obciąża podmiot stosujący i wymaga ujawnienia dla ludzi, ale tylko przy deepfake i przy tekstach o sprawach publicznych bez kontroli redakcyjnej.
Czy firma, która tylko korzysta z ChatGPT albo Claude, musi znakować treści?
Obowiązek z art. 50 ust. 2 ma dostawca systemu, a nie firma, która używa gotowego narzędzia w pracy. Taka firma odpowiada za art. 50 ust. 4. Sytuacja się zmienia, gdy firma buduje na modelu własne narzędzie i udostępnia je innym pod swoją nazwą.
Do kiedy jest okres przejściowy dla znakowania treści z AI?
Do 02.12.2026, dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 02.08.2026 (art. 111 ust. 4 AI Act, dodany przez Omnibus AI). Systemy wprowadzone później muszą znakować od początku.
Czy AI Act nakazuje konkretny standard, na przykład C2PA?
Nie. Przepis wymaga rozwiązań skutecznych, interoperacyjnych, solidnych i niezawodnych w zakresie technicznie wykonalnym. Standardy branżowe i przyszłe kodeksy praktyk z art. 50 ust. 7 pomagają to wykazać, ale żaden nie jest wskazany w samym rozporządzeniu.
Czy poprawianie tekstu przez AI też wymaga znacznika?
Nie, jeśli AI pełni funkcję wspomagającą przy standardowej edycji albo nie zmienia istotnie treści i jej sensu. Tekst napisany przez AI albo przerobiony tak, że zmienia się jego znaczenie, tego wyjątku nie ma.
Źródła
- AI Act, tekst skonsolidowany z 27.07.2026 (EUR-Lex, wersja informacyjna)
- AI Act, rozporządzenie (UE) 2024/1689, Dz.U. L 2024/1689 (brzmienie pierwotne, motyw 133)
- Omnibus AI, rozporządzenie (UE) 2026/1744 (motyw 38, art. 111 ust. 4)
- Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003 (ISAP)
Cytaty pochodzą z polskich wersji językowych aktów prawnych opublikowanych w Dzienniku Urzędowym UE i w Dzienniku Ustaw. Ta strona opisuje, jak rozumiemy przepisy i jak je spełniamy we wdrożeniach redAi. Nie zastępuje porady prawnej w Waszej konkretnej sprawie.
Opracowanie: zespół redAi z wykorzystaniem narzędzi AI. Cytaty przepisów sprawdzone z tekstami źródłowymi.
Pozostałe przepisy
Potrzebujecie dokumentów do audytu albo przetargu?
Rejestr systemów AI, ocena ryzyka, polityka przejrzystości, materiał szkoleniowy i wzór umowy powierzenia. Prześlemy komplet.