Księgowość

Jak przygotować eksport DATEV i raporty dla Lexware, gdy polska księgowość jest w zupełnie innym systemie?

Polska firma z niemiecką centralą musi co miesiąc dostarczyć plik DATEV Buchungsstapel i BWA. Pokażemy, jak AI automatyzuje eksport, tłumaczenie i uzgodnienie sald.

⏱ 9 min czytania · 📅 16.11.2026 · 👁 170 wyświetleń

Polska firma rozliczająca się z niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberatem) albo mająca centralę w Niemczech może przygotować plik w formacie DATEV Buchungsstapel ze swojego polskiego systemu ERP i wysłać go bezpośrednio do kancelarii, bez ręcznego przepisywania. AI mapuje zapisy z Optimy, Enovy lub Comarch ERP na numery kont ze schematu SKR03 albo SKR04 i generuje gotowy plik EXTF. Lexware akceptuje ten sam format importu, więc jeśli centrala korzysta z Lexware zamiast DATEV, procedura jest praktycznie identyczna.

Co każdego miesiąca przepływa między Polską a Niemcami i gdzie coś się gubi

W typowej strukturze polska spółka zależna pracuje na lokalnym systemie FK, a Steuerberater po drugiej stronie obsługuje całość w DATEV. Między nimi musi przepłynąć kilka rzeczy naraz:

  • Buchungsstapel: plik z zapisami księgowymi za dany miesiąc. Bez niego Steuerberater nie zamknie okresu ani nie złoży deklaracji VAT po stronie niemieckiej.
  • BWA (Betriebswirtschaftliche Auswertung): miesięczne zestawienie wyników z podziałem na obrót brutto, koszty materiałów, koszty osobowe, koszty bieżące i wynik operacyjny. Centrala oczekuje tego dokumentu, żeby porównać spółki w grupie w jednej tabeli.
  • Dokumenty w DATEV Unternehmen online: faktury zakupu, faktury sprzedaży, umowy. Steuerberater chce mieć do nich dostęp bez pytania mailowego przy każdym zamknięciu okresu.
  • Uzgodnienie sald intercompany: saldo rozrachunków między polską a niemiecką spółką musi się zgadzać po obu stronach. Rzadko wychodzi zero za pierwszym razem.

U jednego klienta z Wrocławia wyglądało to tak, że polska księgowa eksportowała zapisy do Excela, tłumaczyła opis każdego wiersza na angielski, a Steuerberater w Monachium ręcznie wpisywał dane do DATEV. Trwało to dwa, trzy dni. Pomyłki zdarzały się przy datach, bo polskie daty mają format DD.MM.RRRR, a DATEV w polu Belegdatum oczekuje DDMM, cztery cyfry bez roku. Taki detal potrafi zablokować cały import po stronie kancelarii.

Jak fizycznie wygląda połączenie: DATEV nie ma otwartego API dla zewnętrznych systemów

To ważna kwestia, bo wiele firm szuka integracji "na żywo", a DATEV ich nie oferuje. Producent, firma DATEV eG, nie udostępnia publicznego REST API, do którego mógłby podłączyć się zewnętrzny system. Oficjalna droga wymiany danych to plik w formacie DATEV-Format, nazywany też plikiem EXTF.

Plik EXTF to plik tekstowy z separatorem średnikowym i dwoma wierszami nagłówkowymi. Pierwszy zaczyna się od ciągu EXTF, zawiera numer wersji formatu i kod kategorii: 21 oznacza Buchungsstapel (zapisy księgowe), 67 to Debitoren/Kreditoren (kontrahenci). Drugi wiersz to nazwy kolumn. W części danych obowiązkowe są:

  • Umsatz: kwota z przecinkiem jako separatorem dziesiętnym, nie z kropką
  • Soll/Haben Kennzeichen: litera S albo H (Debet albo Credit)
  • Konto: numer konta ze schematu SKR03 lub SKR04
  • Gegenkonto: konto przeciwstawne
  • Belegdatum: data dokumentu w formacie DDMM, cztery cyfry
  • Belegfeld 1: numer dokumentu, maksymalnie 12 znaków
  • Buchungstext: opis zapisu, maksymalnie 60 znaków

Ten plik firma wysyła mailem albo wgrywa ręcznie do systemu DATEV Steuerberatera. Bardziej zorganizowany sposób to DATEV Unternehmen online, portal do wymiany dokumentów między firmą a kancelarią. Firma dostaje tam konto Mitarbeiter-Login od swojego Steuerberatera, wgrywa faktury i inne dokumenty, a kancelaria przetwarza je po swojej stronie. Do wgrywania dokumentów portal nie potrzebuje żadnej integracji: wystarczy przeglądarka. Automatyczne wgrywanie przez skrypt jest możliwe przez konto firmowe, bo portal nie oferuje publicznego API.

Lexware Office (chmurowa wersja Lexware) to inny przypadek. Ma publiczne REST API pod adresem api.lexoffice.io, z dokumentacją i kluczami API generowanymi w ustawieniach konta. Przez API można czytać i zapisywać faktury, zapisy księgowe i dane kontrahentów. Klasyczny Lexware w wersji desktopowej nie ma otwartego API: dane wychodzą przez eksport do DATEV-Format albo XLSX.

Żeby zacząć, potrzebujecie:

  • specyfikacji formatu DATEV-Format, do pobrania bezpłatnie ze strony dla deweloperów DATEV po rejestracji
  • pliku testowego od Steuerberatera z jednego okresu testowego, żeby sprawdzić, czy import działa przed wysłaniem prawdziwych danych
  • dla Lexware Office: klucza API z ustawień konta
  • mapowania kont: lista kont z Waszego polskiego planu kont i odpowiadające im numery w SKR03 lub SKR04

Co AI przygotowuje z polskiego systemu przed wysyłką do Niemiec

Główna praca AI to mapowanie i generowanie pliku. Polskie systemy mają własny plan kont: 221 to "Rozrachunki z odbiorcami", 401 to "Zużycie materiałów", 731 to "Przychody ze sprzedaży towarów". DATEV nie zna polskich numerów. Steuerberater używa schematu SKR03 (standardowy dla usług i handlu) albo SKR04 (dla produkcji i przemysłu). Mapowanie konta 221 do 1200 (Forderungen aus Lieferungen und Leistungen w SKR03) albo 401 do 5200 (Wareneinkauf) to praca jednorazowa, ale jej efekty trzeba pilnować przy każdym eksporcie.

AI robi to tak:

  • Pobiera miesięczny wyciąg zapisów z polskiego systemu: CSV, XLSX albo eksport z bazy danych
  • Sprawdza każde konto w tabeli mapowań i przypisuje odpowiednik SKR03 albo SKR04
  • Przelicza kwoty PLN na EUR według kursu NBP z dnia transakcji, jeśli Steuerberater wymaga EUR
  • Skraca Buchungstext do 60 znaków i usuwa znaki, których DATEV nie przyjmuje, m.in. cudzysłowy i niektóre znaki specjalne, zależnie od strony kodowej pliku
  • Formatuje Belegdatum do DDMM i Belegfeld 1 do maksymalnie 12 znaków
  • Generuje plik EXTF z poprawnymi wierszami nagłówkowymi i kolejnością kolumn wymaganą przez specyfikację DATEV

Oprócz samego pliku AI przygotowuje listę ostrzeżeń. Typowe przypadki: zapis trafił na konto, które nie ma odpowiednika w mapowaniu; kwota jest wyjątkowo wysoka i może wymagać ręcznego spojrzenia; data dokumentu różni się od daty księgowania o więcej niż 30 dni. Ta lista trafia do Waszej księgowej zanim plik wyjedzie do Niemiec, a nie po tym, jak Steuerberater odeśle błąd importu.

Przed eksportem AI sprawdza też braki dokumentów. Jeśli w Buchungsstapelu jest zapis na konto dostawcy, ale w DATEV Unternehmen online nie ma odpowiedniej faktury do tego numeru, Steuerberater za chwilę o nią zapyta. Lepiej wyłapać to w poniedziałek rano niż w środę wieczorem przed deadlinem zamknięcia.

Jak AI tłumaczy pytania z centrali i przygotowuje odpowiedzi dla Steuerberatera

Pytania z Niemiec mają swoją specyfikę. Centrala patrzy na wyniki grupy przez pozycje BWA. Steuerberater pyta o konkretne konta i numery dokumentów. Żadne z tych pytań nie pasuje wprost do tego, co polska księgowa widzi w swoim systemie FK.

Typowe pytania, które AI musi rozpoznać i przetłumaczyć:

  • "Wo ist die Rückstellung für nicht genommenen Urlaub?" - gdzie jest rezerwa na niewykorzystany urlop? W polskim systemie to bierne rozliczenia międzyokresowe albo rezerwa na świadczenia pracownicze. AI wskazuje właściwe konto i kwotę.
  • "Die BWA-Position 10 weicht stark vom Vormonat ab" - pozycja BWA numer 10 (obrót netto) znacznie odbiega od poprzedniego miesiąca. AI sprawdza, które zapisy składają się na tę pozycję: czy to sezonowość, zwrot towarów, czy błąd w eksporcie.
  • "Fehlen Belege für Dezember?" - czy brakuje dokumentów za grudzień? AI przegląda DATEV Unternehmen online albo lokalny katalog dokumentów i wypisuje numery faktur bez odpowiedniego pliku.
  • "Warum ist Konto 1200 höher als erwartet?" - dlaczego konto należności jest wyższe niż zakładano? AI wyciąga zestawienie otwartych pozycji i wypisuje klientów z największymi saldami razem z datami wymagalności.

AI tłumaczy pytanie na polski, przygotowuje odpowiedź po polsku dla Waszej księgowej do weryfikacji, a po jej akceptacji pisze wersję po niemiecku dla Steuerberatera albo centrali. Zamiast tygodnia na wyjaśnienie, wychodzi to w ciągu jednego dnia roboczego.

Uzgadnianie sald intercompany: gdzie najczęściej nie wychodzi na zero

Uzgodnienie sald między polską a niemiecką spółką to osobny problem. Polska spółka ma na koncie 240 "Rozrachunki z jednostkami powiązanymi" saldo, które ma odpowiadać saldu po stronie niemieckiej na koncie 1600 (Forderungen gegenüber verbundenen Unternehmen) albo 1700 (Verbindlichkeiten) w SKR03. Rzadko wychodzi zero za pierwszym razem.

AI porównuje dwa eksporty: obroty konta 240 z polskiego systemu i obroty konta intercompany z DATEV (plik eksportu z kancelarii). Różnice układają się w kilka grup:

  • Faktura zaksięgowana po jednej stronie, jeszcze nieotwarta po drugiej. Widać to po numerze dokumentu: po stronie polskiej jest FV/2024/11/0123, po stronie niemieckiej jej nie ma.
  • Różnice kursowe: Polska przelicza według kursu NBP z dnia poprzedniego, Niemcy według ECB albo kursu z dnia płatności. Nawet przy tym samym dokumencie kwota w EUR może się różnić.
  • Kompensaty ujęte po jednej stronie jako jedno zdarzenie, po drugiej jako dwa oddzielne zapisy.
  • Noty obciążeniowe wystawione przez jedną spółkę, których druga jeszcze nie przyjęła do ksiąg.

AI generuje listę różnic z datą, numerem dokumentu i kwotą po każdej stronie. Polska księgowa i Steuerberater dostają ten sam plik i uzgadniają pozycję po pozycji. Zamiast pisać do siebie mailem z arkuszami Excela przez dwa tygodnie, zamykają uzgodnienie podczas jednej wideokonferencji.

Od czego zaczynamy w polskiej firmie

Pierwsza rzecz: porozmawiajcie ze swoim Steuerberatem o tym, jakiego schematu kont używa, SKR03 czy SKR04, i poproście o przykładowy plik EXTF z jednego okresu testowego. Bez tego nie zbudujecie mapowania kont z sensem.

Potem: wyciągnijcie z polskiego systemu pełny plan kont z opisami i zestawcie go z listą kont ze schematu SKR. To jednorazowe zadanie, ale czasochłonne. AI przyspieszy je, bo rozpozna typowe konta (sprzedaż, zakupy, należności, zobowiązania, środki trwałe) i zaproponuje odpowiedniki. Resztę, zwłaszcza konta specyficzne dla Waszej branży, powinien przejrzeć ktoś, kto zna obie strony.

Uruchomcie eksport za jeden zamknięty miesiąc, sprawdźcie plik z Steuerberatem i dopiero potem idźcie z tym na produkcję. Jeden miesiąc testowy pozwala wyłapać błędy w mapowaniu bez ryzyka, że zamknięty rok trzeba będzie poprawiać z datą wsteczną.

Jeśli korzystacie z Lexware Office po stronie centrali, zacznijcie od API: możliwości są tu większe, bo Lexware Office pozwala na dwukierunkową synchronizację, a nie tylko jednorazowy import pliku raz w miesiącu.

Chcecie zobaczyć, jak wyglądałoby to w Waszej strukturze? 15 minut rozmowy wystarczy, żeby ocenić, co jest do zrobienia i od czego zacząć. Możecie też zajrzeć na realne wdrożenia, gdzie opisujemy, jak podobne integracje działają u firm z polsko-niemieckim układem właścicielskim.

Chcecie to u siebie?

Na osobnej stronie rozpisaliśmy, co dokładnie podłączamy w DATEV, o co możecie wtedy pytać asystenta i ile kosztuje wdrożenie.

Co podłączamy i ile to kosztuje →

Najczęstsze pytania

Jak wyeksportować dane z polskiego systemu ERP do DATEV?

Polskie systemy (Optima, Enova, Comarch) nie generują pliku DATEV natywnie. Trzeba napisać mapper, który pobierze zapisy, przełoży numery kont na SKR03 lub SKR04 i wygeneruje plik EXTF z dwoma wierszami nagłówkowymi i polami: Umsatz, Soll/Haben Kennzeichen, Konto, Gegenkonto, Belegdatum w formacie DDMM. AI robi to automatycznie po jednorazowym skonfigurowaniu mapowania kont.

Czy DATEV ma API, do którego można podłączyć zewnętrzny program?

Nie. DATEV eG nie udostępnia publicznego API dla zewnętrznych systemów. Jedyna oficjalna droga wymiany danych to plik w formacie DATEV-Format (plik EXTF), który Steuerberater importuje ręcznie. Lexware Office w wersji chmurowej ma z kolei publiczne REST API pod adresem api.lexoffice.io, gdzie można czytać i zapisywać faktury oraz zapisy księgowe.

Co to jest BWA i jak ją dostać z polskiej firmy bez DATEV?

BWA (Betriebswirtschaftliche Auswertung) to miesięczne zestawienie wyników według schematu BWA, z podziałem na obrót brutto, koszty materiałów, koszty osobowe i wynik operacyjny. Polska firma nie generuje go natywnie. AI mapuje dane z polskiego planu kont na pozycje BWA i wysyła gotowe zestawienie do centrali bez czekania, aż Steuerberater wygeneruje je z DATEV po imporcie.

Jak uzgodnić salda intercompany między polską a niemiecką spółką?

AI porównuje obroty konta 240 "Rozrachunki z jednostkami powiązanymi" z polskiego systemu z obrotami konta intercompany z DATEV (plik eksportu z kancelarii). Wypisuje różnice z datą i numerem dokumentu: nieotwarte faktury po jednej stronie, różnice kursowe między kursem NBP a ECB, kompensaty ujęte inaczej po każdej stronie.

Jakie konto w DATEV odpowiada polskiemu kontu należności 221?

W schemacie SKR03 polskie konto 221 "Rozrachunki z odbiorcami" odpowiada kontu 1200 (Forderungen aus Lieferungen und Leistungen). W SKR04 to konto 1400. Konkretny wybór zależy od tego, jakiego schematu używa Steuerberater. Warto poprosić go o potwierdzenie przed budową mapowania.

Wolicie napisać

Pokażemy to na Waszych danych z DATEV

Jedno zdanie wystarczy: czego szukacie w DATEV albo co ma się dziać samo. Odpiszemy, co podłączymy i od czego zacząć.

Opracowanie: zespół redAi z wykorzystaniem narzędzi AI.

Następny krok

Podłączymy DATEV do AI u Was

15 minut rozmowy: mówicie, czego szukacie w danych, my mówimy, co wyciągniemy z DATEV, ile to potrwa i czego potrzebujemy po Waszej stronie.

  • Bezpłatna prezentacjaAI na Waszych zadaniach, nie na slajdach.
  • Dostęp tego samego dniaZespół od razu pracuje we własnym portalu.
  • Do 2 tygodni testówPłacicie dopiero po decyzji.

Może Was też zainteresować