EU AI Act 2 sierpnia 2026 — start odliczania, co zaplanować na 2026

EU AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024, ale kluczowa data dla większości firm to 2 sierpnia 2026 — wtedy uruchamiają się obowiązki dla systemów ogólnego przeznaczenia (GPAI) i high-risk. Mamy 10 miesięcy. Ten artykuł to mapa drogowa dla polskiej firmy 5-200 osób: co zaplanować, kogo wyznaczyć, jak nie zostać złapanym z opuszczonymi spodniami.

Co właściwie zmienia się 2 sierpnia 2026

Od tej daty obowiązują pełne wymogi dla systemów high-risk (rekrutacja, kredyty, edukacja, dostęp do usług publicznych) oraz transparentności dla GPAI. Większość polskich firm nie projektuje high-risk, ale używa go (np. ATS z AI screening, scoring kredytowy w banku) — i to też rodzi obowiązki dla operatora ("deployer").

Trzy kategorie firm

• Provider — tworzysz lub puszczasz pod swoją marką system AI. Pełne obowiązki techniczne i dokumentacyjne.
• Deployer — używasz cudzego systemu AI w swoim biznesie. Obowiązki użytkownika końcowego, audyt, oznaczanie.
• Importer / Distributor — wprowadzasz systemy AI na rynek UE od dostawcy spoza UE.

Konkretne obowiązki na 2026

Plan 10 miesięcy dla polskiej firmy

Q4 2025 — inwentaryzacja

Spis wszystkich systemów AI używanych w firmie. To trudniejsze, niż brzmi — Copilot w Outlook, AI w CRM, asystent w księgowości, automaty marketingowe. Średnio nasi klienci znajdują 12-28 punktów AI w firmie 50-osobowej.

Q1 2026 — klasyfikacja ryzyka

Każdy system: low / limited / high / unacceptable. Większość użytkowych systemów ląduje w "limited". Ale ATS z AI screening — high-risk. Scoring klientów — high-risk. Wymaga FRIA.

Q2 2026 — dokumentacja i procesy

Polityka AI, FRIA dla każdego high-risk, procedury human oversight, logi. Ustanowienie roli AI Officer (może być part-time, ale musi być).

Lipiec 2026 — dry-run

Symulacja kontroli. Wewnętrzny audyt z zewnętrznym konsultantem albo przynajmniej z czek-listą.

Czego polskie firmy najczęściej zapominają

1. Oznaczanie treści AI — każda treść generowana przez AI i kierowana do osoby trzeciej musi być oznaczona. Chatboty, automatyczne e-maile, generowane obrazki.
2. Logi przez 6 miesięcy — wiele firm nie ma w ogóle logowania promptów. Trzeba dobudować.
3. Szkolenia pracowników — Article 4 AI Act wymaga "AI literacy" personelu używającego AI. Trzy godziny szkolenia rocznie minimum.
4. Klauzule w umowach z dostawcami — odpowiedzialność musi być przesunięta na providera, gdzie się da. Aneksy do umów z OpenAI, Anthropic, Google.

Koszty przygotowania — realna estymacja

• Inwentaryzacja i klasyfikacja: 8-15 tys. zł (jednorazowo, firma 50-osobowa).
• Dokumentacja, FRIA, procesy: 25-60 tys. zł (jednorazowo).
• System logowania promptów: 12-30 tys. zł (jednorazowo) + 800-1 800 zł/mies. (utrzymanie).
• Szkolenia AI literacy: 4-8 tys. zł/rok.
• AI Officer (part-time, zewn.): 2 500-5 000 zł/mies.

Suma dla typowej firmy 50-osobowej: ok. 80-110 tys. zł w pierwszym roku, 30-50 tys. zł w kolejnych.

Praktyka: firma produkcyjna 87 osób

Klient: producent komponentów metalowych. Inwentaryzacja wykazała 19 punktów AI (od Copilot przez automaty mailingowe po AI w CRM). Klasyfikacja: 17 limited, 2 high-risk (system rekrutacji ATS, scoring dostawców). Czas przygotowania: 4 miesiące. Koszt: 94 tys. zł. Status na maj 2026: gotowi z 3-miesięcznym buforem.

Podsumowanie

EU AI Act nie wymaga rewolucji — wymaga porządku. Firmy, które zaczną w Q4 2025, dotrą bez stresu. Te, które poczekają do maja 2026, kupią drogo zewnętrzną pomoc. Mamy gotową ścieżkę compliance dla firm 5-200 osób — pokażemy ją na demo.