Jak AI czyta rysunki DWG z GstarCAD i wyciąga zestawienia materiałów do wyceny?

AI potrafi wyciągnąć tabelkę rysunkową, zestawienie materiałów i historię rewizji z pliku DWG bez otwierania GstarCAD ani AutoCAD. Nie chodzi o OCR na wydruku ani o skanowanie PDF, tylko o odczyt danych wprost z pliku: te dane tam są, schowane w blokach i atrybutach, których nikt ręcznie nie wyciąga. Dla firmy projektowej, instalacyjnej albo produkcyjnej to oznacza wyceny z rysunku w minutach zamiast godzin przepisywania, a koniec z wysyłaniem na budowę dokumentacji z nieaktualną rewizją.

Co siedzi w pliku DWG i dlaczego to ważniejsze niż sama geometria

Rysunek DWG to nie tylko kreski i wymiary. Każdy porządnie zrobiony projekt w GstarCAD albo AutoCAD ma w prawym dolnym rogu tabelkę rysunkową, czyli blok z atrybutami. Typowe pola, które tam siedzą: NR_RYSUNKU, TYTUL, SKALA, FORMAT_ARKUSZA, DATA_OPRACOWANIA, REWIZJA, DATA_ZMIANY, OPIS_ZMIANY, PROJEKTANT, SPRAWDZIL, ZATWIERDZIŁ, ARKUSZ, ILOSC_ARKUSZY. To jest punkt startowy dla AI.

Obok tabelki rysunkowej zazwyczaj jest zestawienie materiałów, w dokumentacji produkcyjnej zwane wykazem części, w instalacyjnej: wykazem rur i armatury. Tam siedzą pola: POZA (numer pozycji), ILOSC, NAZWA_MATERIALU, WYMIARY, NUMER_NORMY, MASA_JEDN, MASA_TOTAL. Jeśli zestawienie jest wstawione jako tabela GstarCAD albo jako blok z atrybutami, AI odczytuje je wiersz po wierszu bez żadnego zgadywania.

Do tego dochodzi tabela rewizji, która odnotowuje każdą zmianę: numer rewizji (REW_A, REW_B albo cyfry), datę, opis i osobę zatwierdzającą. Właśnie z tej tabeli AI wyłapuje, które rysunki mają nieaktualną rewizję albo nie mają jej wcale.

Żeby AI dostało się do tych danych, nie potrzeba zainstalowanego GstarCAD na serwerze. Pliki DWG konwertuje się do formatu DXF (tekstowego odpowiednika DWG), a potem skrypt w Pythonie z biblioteką ezdxf wyciąga wszystkie bloki i ich atrybuty. Całość działa bez żadnej licencji CAD, co ma znaczenie, gdy przetwarzamy kilkaset plików automatycznie co noc. GstarCAD i AutoCAD używają tego samego formatu, więc podejście jest identyczne dla obu programów.

Jak AI odnajduje właściwy rysunek, gdy nikt nie pamięta nazwy pliku

Klasyczny problem w biurze projektowym: "ten rysunek ze zbiornikiem retencyjnym, chyba z projektu dla Kowalskiego, z zeszłego roku". Nikt nie pamięta dokładnej nazwy. Szukanie w Eksploratorze nic nie daje, bo pliki nazywają się P-2024-001-INS-ARK-03-REW-B.dwg i z tej nazwy niewiele wynika dla człowieka, który nie zakładał projektu.

Gdy AI ma bazę wyciągniętą z tabelek rysunkowych, szuka zupełnie inaczej. Dostaje opis i przeszukuje pola TYTUL, OPIS_PROJEKTU, PROJEKTANT, a nawet OPIS_ZMIANY z tabeli rewizji. Typowo wygląda to tak, że pracownik wpisuje w oknie czatu "znajdź rysunek węzła cieplnego ze zmieniaczem w projekcie dla Nowego Szpitala" i AI zwraca numer rysunku, pełną ścieżkę pliku, aktualną rewizję i datę ostatniej zmiany. Nie "pewnie to ten", tylko konkretne dane z tabelki.

To działa, bo baza zawiera wyciągnięte pola tekstowe, a AI dopasowuje je semantycznie, nie literalnie. "Zbiornik retencyjny" trafi też na rysunek z tytułem "Zbiornik wyrównawczy typ R", jeśli kontekst projektu pasuje. Po nazwie pliku takiego skojarzenia nie byłoby.

Dodatkowa wartość: AI może zwrócić od razu kilka pasujących rysunków z różnych projektów, posortowanych według daty lub trafności. Pracownik wybiera właściwy, zamiast przeszukiwać kolejno foldery na serwerze.

Zestawienie materiałów z rysunku prosto do arkusza wyceny

Firma instalacyjna dostaje projekt w DWG. Przed wyceną ktoś musi przepisać zestawienie materiałów do Excela: każdą rurkę, każdy zawór, każdą armaturę z ilością i wymiarem. Przy dużym projekcie to kilka godzin ręcznej pracy, a przepisane dane i tak trzeba sprawdzić, bo zawsze coś się pomyli albo przeskoczy wiersz.

Skrypt przebiega przez wszystkie arkusze pliku DWG, wyciąga wiersze z zestawienia materiałów i buduje plik CSV albo wkleja dane bezpośrednio do arkusza kalkulacyjnego. Pola POZA, NAZWA_MATERIALU, WYMIARY, ILOSC i NUMER_NORMY trafiają do odpowiednich kolumn. Jeśli projekt ma kilkanaście arkuszy z oddzielnymi zestawieniami częściowymi, skrypt scala je w jedno zestawienie zbiorcze z podsumowaniem ilości.

U jednego z klientów, firmy instalacji sanitarnych, był problem z tym, że projektanci różnie nazywali materiały: raz "rura stal. nierdzewna DN50", raz "rura DN50 nierdzewna", raz skrót "r.s.n.50". AI normalizuje takie nazwy do jednej formy przed eksportem, żeby dział zakupów dostawał spójną listę. To wymaga jednorazowego ustawienia słownika dla danej firmy, ale potem działa automatycznie przy każdym nowym projekcie.

Z takiego pliku dział zakupów od razu wysyła zapytania do dostawców albo przekazuje dane do kalkulatora ofertowego. Bez przepisywania i bez ryzyka pomyłki przy przepisywaniu.

Wyłapywanie rysunków bez aktualnej rewizji albo z brakującą tabelką

W dużych projektach dokumentacja rozrasta się do setek plików. Coraz trudniej pilnować, które rysunki są w aktualnej wersji, a które czekają na zatwierdzenie zmiany. Bywa, że na budowę jedzie komplet PDF-ów z rewizją A, bo nikt nie sprawdził, że dwa tygodnie temu rewizja B już się pojawiła w folderze projektu. Takie rzeczy kosztują czas i zaufanie klienta.

AI może przejrzeć cały folder projektu i wypisać:

• rysunki, w których pole REWIZJA jest puste albo brak tabelki rysunkowej w ogóle
• rysunki, gdzie DATA_ZMIANY jest nowsza niż data wydania zestawu dokumentacji
• rysunki z tą samą nazwą projektu, ale różnymi numerami rewizji siedzące w tym samym folderze jednocześnie
• arkusze, w których wartość ILOSC_ARKUSZY w tabelce nie zgadza się z rzeczywistą liczbą plików w zestawie
• pliki, gdzie pole SPRAWDZIL albo ZATWIERDZIŁ jest puste przy rewizji wyższej niż A

Wynik to tabela z numerami rysunków i opisem konkretnego problemu. Projektant dostaje to przed wysłaniem zestawu do klienta albo na budowę. Kilka minut zamiast ręcznego sprawdzania kilkudziesięciu plików po kolei, plik po pliku.

Warto tu powiedzieć wprost: AI nie interpretuje ani nie zgaduje. Sprawdza to, co jest w polach atrybutów. Jeśli ktoś wpisał datę w złym polu albo zostawił domyślną wartość "XXXX" z szablonu, AI to też wyłapie, bo takie dane nie wyglądają jak prawidłowa rewizja. To jest jednocześnie zaleta i ograniczenie: jakość bazy zależy od tego, jak konsekwentnie uzupełniano tabelki przez lata.

Porównanie dwóch wersji rysunku: co się zmieniło między REW.A a REW.B

Klient przysyła zmieniony projekt. Konstruktor dostaje stary i nowy plik DWG. Żeby sprawdzić różnice, normalnie trzeba otworzyć oba pliki, ustawić je obok siebie i porównywać wzrokowo. Przy skomplikowanym rysunku to może zająć godzinę, a i tak nie ma pewności, że nic nie umknęło w gąszczu wymiarów i opisów.

AI porównuje dwa wyciągi i wypunktowuje różnice strukturalne:

• zmiany w tabelce rysunkowej: które pole i z jakiej wartości na jaką
• różnice w zestawieniu materiałów: dodane pozycje, usunięte, zmieniona ilość albo wymiar
• zmiany w opisach bloków i adnotacjach tekstowych na rysunku
• zmiana warstw aktywnych, jeśli to ma znaczenie dla danego projektu

Konkretny przykład: projekt instalacji elektrycznej, zmiana między REW.C a REW.D. AI wypisuje, że w zestawieniu materiałów zniknęły trzy pozycje kabla YKY 3x4 i pojawiły się dwie pozycje kabla YKY 5x4, a w tabelce zmieniło się pole SPRAWDZIL i DATA_ZMIANY. Konstruktor widzi od razu, że ktoś przeprojektował przekroje kabli, i może sprawdzić tę konkretną zmianę zamiast przeszukiwać cały rysunek wizualnie.

Porównanie geometrii, czyli samych linii i kształtów, to osobny temat. GstarCAD ma wbudowaną funkcję DWGCOMPARE, która pokazuje zmiany graficznie. AI działa tutaj jako warstwa wyżej: bierze dane strukturalne i zestawienia, a nie geometrię. Oba podejścia się uzupełniają, a w praktyce dla działu wycen czy zakupów to właśnie zestawienie materiałów jest tym, co ich interesuje najbardziej.

Co sprawdzamy przed wdrożeniem: stan tabelek w Twojej firmie

Jakość całego systemu zależy od jednej rzeczy: czy tabelki rysunkowe są konsekwentnie uzupełniane. W firmach, gdzie projekt CAD przyszedł od zewnętrznego biura projektowego, tabelki są zazwyczaj dobrze wypełnione. W firmach, które przez lata korzystały z różnych szablonów albo gdzie każdy projektant miał swój własny blok tabelki, trzeba najpierw sprawdzić, co faktycznie siedzi w atrybutach.

Pierwsze pytanie przed wdrożeniem: czy zestawienie materiałów jest blokiem z atrybutami czy wolnym tekstem? Blok z atrybutami GstarCAD czyta się w sekundy. Wolny tekst w postaci linii i napisów wymaga parsera, który rozpoznaje kolumny po pozycji na arkuszu. Oba podejścia działają, ale drugie wymaga więcej kalibracji.

Drugie pytanie: gdzie leżą pliki. Zazwyczaj to serwer plików albo NAS z folderami projektów. Skrypt dostaje ścieżkę sieciową i przetwarza pliki cyklicznie, na przykład każdej nocy. Gdy ktoś zapisze nową rewizję rysunku, baza zostanie zaktualizowana przy następnym przebiegu. Nie trzeba do tego żadnej integracji z GstarCAD: pliki leżą na dysku i tam je czytamy.

Trzecia kwestia: ujednolicenie nazw atrybutów. Firmy, które przez lata używały różnych szablonów tabelek, mają niekiedy pola NUMER_RYS w jednych plikach i NR_RYSUNKU w innych. Przed uruchomieniem bazy trzeba zmapować, co odpowiada czemu. To jednorazowa praca, ale zrobiona rzetelnie, bo od niej zależy, czy wyszukiwanie zwraca właściwe wyniki.

Od czego zaczyna się rozmowa z firmą w tej branży

Pierwsze spotkanie to szybki audyt stanu dokumentacji: jak wygląda struktura folderów, czy tabelki są ujednolicone, czy zestawienia materiałów są blokami z atrybutami czy wolnym tekstem, ile plików jest w typowym projekcie. To zajmuje kilkanaście minut i od razu wiadomo, gdzie jest prosta droga, a gdzie jest praca do odrobienia.

Potem pilotaż na jednym zamkniętym projekcie: bierzemy konkretny zestaw plików DWG, uruchamiamy wyciąganie danych i sprawdzamy, co wychodzi. Jeśli tabelki są dobrze zrobione, na tym etapie wszystko gra. Jeśli nie, tu wyłapujemy problemy z mapowaniem atrybutów i poprawiamy parser.

Najlepiej zacząć od jednego konkretnego bólu: albo "znajdź mi ten rysunek", albo "daj mi zestawienie do wyceny". Porównywanie wersji i kontrola kompletności dokumentacji to następny etap, gdy baza już stoi i pracownicy się do niej przyzwyczaili. Wdrożenie całości naraz rzadko kończy się dobrze, bo nikt nie ma czasu na wdrożenie trzech rzeczy jednocześnie.

Jeśli zastanawiasz się, czy Twoja dokumentacja techniczna jest gotowa do takiego podejścia, możemy to sprawdzić razem. 15 minut rozmowy wystarczy, żeby ocenić stan plików i powiedzieć, od czego konkretnie zacząć. A jeśli chcesz zobaczyć, jak to działa u innych firm, zajrzyj do realnych wdrożeń.